Osoby objęte ubezpieczeniem chorobowym, jeżeli staną się niezdolne do pracy w czasie trwania tego ubezpieczenia, mają prawo do zasiłku chorobowego. W niektórych jednak przypadkach prawo do takiego świadczenia będzie przysługiwało również osobom, które zostały już wyrejestrowane z ubezpieczeń ZUS.

Zgodnie z ustawą o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – zasiłek chorobowy przysługuje osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej przez 30 dni i powstała:

1. nie później niż w przeciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego,
2. nie później niż w przeciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego – w razie choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.

Co to oznacza? Jeżeli jesteś osobą, która była zatrudniona na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia, ale co ważne w przypadku zlecenia – podlegałaś dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu – i zachorujesz już po zakończeniu tej umowy – nadal będzie Ci przysługiwało świadczenie chorobowe. Najważniejszym warunkiem jest tu podleganie wcześniej ubezpieczeniu chorobowemu, ale niestety są również przypadki, gdy pomimo takiego ubezpieczenia zasiłek chorobowy po ustaniu ubezpieczenia nie będzie jednak przysługiwał. Z taką właśnie sytuacją będziemy mieć do czynienia wówczas, gdy:

1. masz ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy (ZUS wypłaca tylko jedno świadczenie 🙁 )
2. kontynuujesz działalność zarobkową lub podjęłaś działalność zarobkową stanowiącą tytuł do ubezpieczenia chorobowego – w tym przypadku nie jest istotne czy z tytułu tego zatrudnienia będziesz podlegać ubezpieczeniu obowiązkowo czy dobrowolnie
3. nie nabyłaś, w trakcie zakończonego właśnie ubezpieczenia, prawa do świadczeń chorobowych, czyli zachorowałaś w trakcie okresu wyczekiwania,
4. jesteś uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
5. podlegasz obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Jeżeli jednak żadne z powyższych zastrzeżeń ciebie nie dotyczy, zachorujesz odpowiednio wcześnie (do 14 dni od zakończenia umowy) i będziesz chorować wystarczająco długo (co najmniej 30 dni) – wówczas ZUS będzie ci wypłacał zasiłek chorobowy.

Jak długo będę otrzymywała zasiłek chorobowy?

Zasiłek chorobowy po ustaniu ubezpieczenia będzie ci przysługiwał tak długo, jak długo będziesz niezdolna do pracy, nie dłużej jednak niż przez okres zasiłkowy, który wynosi maksymalnie 182 dni, a w przypadku gruźlicy lub choroby przypadającej na okres ciąży – 270 dni. Po wyczerpaniu całego okresu zasiłkowego świadczenie przestanie ci przysługiwać.

Podobnie będzie jeżeli chorowałaś przed ustaniem ubezpieczenia, wykorzystałaś pełny okres zasiłkowy a po zakończeniu umowy chorujesz dalej.

W jakiej wysokości otrzymam zasiłek chorobowy po ustaniu ubezpieczenia?

Pamiętam czasy, gdy zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia był wypłacany w takich samych wysokościach jak ten, do którego ubezpieczony miał prawo w trakcie trwania ubezpieczenia. Przepisy się jednak zmieniły i teraz mamy pewnę modyfikację.

Jak z pewnością pamiętasz podstawę wymiaru zasiłku stanowi przeciętne wynagrodzenie otrzymane w przeciągu 12 miesięcy poprzedzających chorobę. Tak samo jest w przypadku zasiłku po ustaniu ubezpieczenia, z jednym jednak wyjątkiem. Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia ulega ograniczeniu. Zgodnie bowiem z art. 46 ustawy zasiłkowej, podstawa wymiaru tego zasiłku nie może być wyższa niż kwota wynosząca 100 % przeciętnego wynagrodzenia. Kwota ograniczająca podstawę jest ustalana miesięcznie, poczynając od 3.miesiąca kwartału kalendarzowego, na okres 3 miesięcy, na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego dla celów emerytalnych. Mówiąc po ludzku – kwota ta zmienia się zawsze 1 marca, 1 czerwca, 1 września i 1 grudnia.

Jak to wygląda w praktyce?

Załóżmy, że w trakcie zatrudnienia zarabiałaś miesięcznie 8000 zł i nie otrzymywałaś żadnych dodatków. Twoje przeciętne wynagrodzenie wyniosło więc 8000 zł, a podstawa wymiaru zasiłku: 8000 – 1096,80 (składki społeczne) = 6903,20 zł.

Pracodawca obliczając twoje świadczenie chorobowe ustalił więc dzienną stawkę zasiłkową na poziomie 184,09 zł (6903,20 x 80% / 30 = 184,09).

Jeżeli jednak twoje zatrudnienie, a co za tym idzie ubezpieczenie ustało, a ty nadal chorujesz – ZUS przeliczając twoją podstawę wymiaru zasiłku ograniczy ją do przeciętnego wynagrodzenia. Jeżeli np. twoja umowa zakończyła się 31 stycznia 2019 r. – przeciętne wynagrodzenie będące ograniczeniem podstawy wymiaru zasiłku wynosi 4580,20 zł, czyli twoja dzienna stawka wyniesie 122,14 zł (4580,20 x 80% / 30 = 122,14).

Przyznasz sama, że tak ustalona nowa dzienna stawka przy przeliczeniu na cały miesiąc niezdolności do pracy będzie teraz znacząco niższa… 🙁