
Zgodnie z art. 30 Kodeksu pracy rozwiązanie stosunku pracy może nastąpić:
-
na mocy porozumienia stron,
-
przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia,
-
przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia,
-
z upływem czasu na jaki została zawarta.
Pracownik, który złożył oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę lub któremu pracodawca złożył wypowiedzenie, nadal pozostaje pracownikiem. Do końca okresu wypowiedzenia pracodawcę i pracownika łączy stosunek pracy, a co za tym idzie, na obu stronach nadal ciążą prawa i obowiązki wynikające z obowiązującej nadal umowy.
Pracownik, do końca okresu wypowiedzenia jest zobowiązany sumiennie i starannie wykonywać na rzecz pracodawcy prace określonego rodzaju, pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Natomiast pracodawca ma obowiązek wypłacać pracownikowi stosowne wynagrodzenie. Fakt złożenia czy też otrzymania oświadczenia woli o zakończeniu stosunku pracy, niczego w tym zakresie nie zmienia.
W niektórych przypadkach wprawdzie pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy, ale jeżeli takiego zwolnienia nie dokona, obowiązkiem pracownika jest stawiać się w wyznaczonym miejscu w gotowości do świadczenia pracy.
Złożenie oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy jest standardowym sposobem zakończenia współpracy pomiędzy stronami umowy. Przepisy przewidują możliwość takiego rozwiązania umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Oznacza to, że w zależności od rodzaju umowy i okresu zatrudnienia, pracownikowi i pracodawcy przysługuje pewien dłuższy lub krótszy okres, w czasie którego pracownik zobowiązany jest jeszcze do świadczenia pracy na rzecz pracodawcy, natomiast pracodawca zobowiązany jest do wypłaty wynagrodzenia. Ten bufor bezpieczeństwa potrzebny jest zarówno jednej, jak i drugiej stronie umowy. Pozostawienie bowiem jednej ze stron w sytuacji w której od następnego dnia umowa już nie obowiązuje jest problematyczne – dla pracownika powodując nagłą utratę źródła utrzymania, ale również dla pracodawcy – nagle pozostaje on bowiem bez osoby, na barkach której ciążyły do tej pory pewne obowiązki, zobowiązania i terminy.
W niektórych jednak, wyjątkowych sytuacjach, możliwe jest natychmiastowe rozwiązanie umowy o pracę, bez zachowania okresu wypowiedzenia. Taki rodzaj zakończenia umowy oznacza, że z dniem następnym po złożeniu stosownego oświadczenia, stosunek pracy łączący do tej pory strony umowy, gwałtownie przestaje istnieć.
W taki natychmiastowy sposób umowę o pracę może rozwiązać pracodawca z winy pracownika w razie:
-
ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,
-
popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnienia go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
-
zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
Podobnie pracownik może rozwiązać z pracodawcą umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia np. w sytuacji gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika.
Fakt, że jedna ze stron złożyła drugiej stronie oświadczenie o rozwiązaniu umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia, nie oznacza, że nie można tej umowy zakończyć wcześniej, jeżeli zachodzą ku temu odpowiednie przesłanki.
Jeżeli więc np. pracownik znajdujący się w okresie wypowiedzenia stawi się w pracy pod wpływem alkoholu lub będzie spożywał alkohol w miejscu pracy – pracodawca będzie upoważniony do natychmiastowego rozwiązania umowy w trybie wspomnianego wyżej art. 52 Kodeksu pracy.
Podstawa prawna:
-
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.