Zbliża się okres wakacji, czyli czas, w którym pracodawcy, chcąc zapewnić ciągłość pracy, będą bardziej skłonni do zatrudniania np. osób młodocianych. Jest to więc bardzo dobry czas na to, aby przypomnieć sobie kim jest pracownik młodociany i kiedy, tak naprawdę, możemy go zatrudnić.
Zgodnie z art 190 Kodeksu pracy młodocianym jest osoba, która ukończyła 15 lat i nie przekroczyła 18 lat. Dolna granica wieku została zmieniona w 2018 roku. W związku ze zmianą przepisów oświatowych, likwidacją gimnazjów i powrotu ośmioklasowych szkół podstawowych, konieczna stała się również zmiana w tym zakresie.
Nie zmieniły się natomiast dwa główne warunki pozwalające zatrudniać młodocianych. Kodeks pracy mówi bowiem, że wolno zatrudniać młodocianych, którzy:
- ukończyli co najmniej ośmioletnią szkołę podstawową;
- przedstawią świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża ich zdrowiu.
Warto również pamiętać, że młodociany nieposiadający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego. Przygotowanie zawodowe odbywa się w formie:
- nauki zawodu, która ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze wykwalifikowanego pracownika lub czeladnika i obejmuje praktyczną naukę zawodu,
- przyuczenie do wykonywania określonej pracy, które ma za zadanie przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze przyuczonego pracownika i może dotyczyć wybranych prac związanych z nauką zawodu,
- rzemieślniczego przygotowania zawodowego młodocianych zatrudnionych w tym celu u pracodawców będących rzemieślnikami w zawodach odpowiadających danemu rodzajowi rzemiosła.
Artykuł 200(1) Kodeksu pracy daje również możliwość zatrudnienia młodocianego w innym celu niż przygotowanie zawodowe. Jest to możliwe wówczas, gdy zatrudniamy taką osobę na podstawie umowy o pracę przy wykonywaniu lekkich prac. Praca wykonywana w takim przypadku przez młodocianego nie może powodować zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego młodocianego, nie może również utrudniać młodocianemu wypełniania obowiązku szkolnego.
Zatrudniając osobę młodocianą musimy pamiętać o kilku innych aspektach tego wyjątkowego zatrudnienia. Osoba młodociana jest bowiem pod szczególną ochroną zdrowia – nie można jej zatrudnić beż wstępnych badań lekarskich, ma skrócony czas pracy, dłuższe przerwy w pracy wliczane do czasu pracy, dłuższe odpoczynki dobowe i tygodniowe, nie wolno takich osób zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej, przy czym warto również pamiętać, że w niektórych przypadkach pora nocna dla pracownika młodocianego przypada pomiędzy godzinami 20:00 a 6:00.
W przypadku młodocianych zupełnie inaczej liczymy również urlop wypoczynkowy – prawo do pierwszego urlopu uzyskuje taka osoba już z upływem 6 miesięcy od rozpoczęcia pierwszej pracy, a jej urlop wynosi 12 dni. Z upływem roku młodociany uzyskuje prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego, który jednak zmniejsza się do 20 dni w roku kalendarzowym, w którym pracownik kończy 18 lat.
Jeżeli więc jesteś pracodawcą, który zamierza zatrudniać osoby młodociane, pamiętaj, aby koniecznie dokładnie przestudiować przepisy zanim nawiążesz pierwszy, tak wyjątkowy, stosunek pracy.