Oskładkowanie umów cywilnoprawnych wielu osobom spędza sen z powiek. W przypadku umowy o pracę jest to proste i zrozumiałe dla każdego. W przypadku jednak umów zleceń wchodzi w grę tak wiele elementów, że nic nie wydaje się już proste.
Zatrudniając pracownika na podstawie umowy o pracę, pracodawca jest zobowiązany zgłosić go do wszystkich ubezpieczeń obowiązkowo. Pracownik podlega więc obowiązkowo:
- ubezpieczeniom społecznym (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe),
- ubezpieczeniu zdrowotnemu,
- Funduszowi Pracy,
- Funduszowi Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
- Funduszowi Emerytur Pomostowych.
Ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne są obowiązkowe, natomiast funduszom pracownik podlega pod pewnymi dodatkowymi warunkami, w tym wpisie jednak nie będę ich omawiała – zostawimy ten temat na osobny cykl.
Zgodnie z Kodeksem Pracy , pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, mianowania, powołania czy spółdzielczego stosunku pracy. Natomiast artykuł 8 ust.1 i 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazuje, że za pracownika uznaje się osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, jeżeli:
- umowa taka została zawarta z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub
- jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje prace na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
W przypadku wykonywania umowy zlecenia z własnym pracodawcą, pracownik z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowo wszystkim ubezpieczeniom na takich samych zasadach jak z tytułu stosunku pracy (obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz zdrowotne). Warto przypomnieć, że w podobnym przypadku nie dokonujemy osobnego zgłoszenia z tytułu umowy zlecenia, a całość, czyli przychód ze stosunku pracy i przychód ze zlecenia, rozliczamy łącznie na kodzie pracowniczym (0110xx).
Natomiast w przypadku wykonywania pracy w ramach umowy cywilnoprawnej z innym podmiotem, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 roku , pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z innym podmiotem, jest również płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne za tę osobę. Oznacza to, że osobę, która wykonuje pracę w ramach umowy zlecenia zawartej z innym podmiotem, ale na rzecz swojego pracodawcy należy traktować analogicznie do osoby, która miałaby zawarte obie umowy z tym samym podmiotem. Przychód wykazuje się łącznie przez pracodawcę, natomiast zleceniodawca nie zgłasza zleceniobiorcy do ubezpieczeń.
W powyższej sytuacji umowa zlecenia osoby z innym podmiotem niż własny pracodawca i wykonywana na rzecz innego podmiotu, jest objęta ubezpieczeniami wyłącznie ze stosunku pracy, pod warunkiem, że:
- w umowie o prace ma zagwarantowane co najmniej minimalne wynagrodzenie,
- w razie braku minimalnego wynagrodzenia (np. niepełny etat) podstawa wymiaru składek z tytułu stosunku pracy, w przeliczeniu na miesiąc wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie.
Katarzyna Paczkowska
Podstawa prawna:
* Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141 z późn.zm.)
* Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 1998 nr 137 poz. 887)
* Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 roku, sygn. akt II UZP 6/09