Umowa o dzieło nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych ani do ubezpieczenia zdrowotnego. Osoby świadczące pracę na podstawie umowy o dzieło nie są więc objęte w ogóle przepisami o ubezpieczeniach społecznych czy ubezpieczeniu zdrowotnym – ani obowiązkowo, ani dobrowolnie.
Umowa o dzieło rodzi jednak obowiązek ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego w przypadku, gdy:
- została zawarta z własnym pracodawcą lub
- w ramach umowy o dzieło jest wykonywana praca na rzecz własnego pracodawcy.
W obu wspomnianych przypadkach, dla celów ubezpieczeń ZUS uważa się taką osobę za pracownika i dlatego podlega wszystkim ubezpieczeniom obowiązkowo.
Pracownika, z którym zawarto jednocześnie umowę o pracę i umowę o dzieło, z tytułu tej drugiej umowy nie zgłasza się dodatkowo do ubezpieczeń, a przychód uzyskany z tytułu dzieła wykazuje się w raporcie RCA z pracowniczym kodem tytułu ubezpieczenia (0110xx).
Odmiennie jednak będzie wyglądało rozliczenie umowy o dzieło zawartej z własnym pracownikiem w trakcie urlopu wychowawczego lub bezpłatnego. W takim bowiem przypadku umowa o dzieło będzie traktowana jako umowa samodzielna i nie będzie podlegała składkom ZUS.
Katarzyna Paczkowska