ZUS RPA – jak wykazać kwotę przychodu, który w danym miesiącu nie wchodzi do podstawy ubezpieczeń ZUS?

Od stycznia 2019 roku płatnicy składek są zobowiązani do przygotowywana i przekazywania do ZUS nowego dokumentu – ZUS RPA. W dokumencie tym wykazujemy:

1. kwotę przychodu wypłaconego w danym miesiącu, ale należnego za inny rok kalendarzowy, który stanowił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe,

2. kwotę przychodu wypłaconego w danym miesiącu, obok wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, zasiłku chorobowego, opiekuńczego, macierzyńskiego , świadczenia rehabilitacyjnego, który w okresie pobierania tego zasiłku lub wynagrodzenia nie stanowił podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe

3. okresy wykonywania pracy nauczycielskiej w placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych(Dz.U. z 2018 r. poz. 128).

Pierwszy i trzeci przypadek jest dość prosty i jednoznaczny, problemów może jednak przysporzyć kwota przychodu nie stanowiąca podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia ZUS.

Aby to wyjaśnić należy wrócić do źródła, czyli do rozporządzenia w sprawie zasad ustalana podstawy wymiaru składek*. Paragraf 2 ustęp 1 punkt 24 wspomnianego rozporządzenia mówi o tym, że podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe nie stanowią składniki wynagrodzenia, do których pracownik ma prawo w okresie pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego, w myśl postanowień układów zbiorowych pracy lub przepisów o wynagradzaniu, jeżeli są one wypłacane za okres pobierania tego wynagrodzenia lub zasiłku.

Skąd takie składniki biorą się w praktyce? Załóżmy, że jesteśmy zatrudnieni w firmie X. Firma ta stawia na rozwój i bardzo dynamicznie zaczyna wchodzić ze swoimi produktami również na zagraniczne rynki. Aby było to możliwe i było efektywne, pracownicy oprócz eksperckiej znajomości sprzedawanych produktów, powinni również na bardzo dobrym poziomie porozumiewać się w języku ojczystym nowych klientów. Pracodawca, chcąc zmotywować pracowników do rozwoju w tym obszarze, zaproponował specjalny dodatek przysługujący za znajomość drugiego języka obcego (oprócz powszechnie w firmie znanego angielskiego). W regulaminie wewnętrznym firmy pojawił się zapis gwarantujący comiesięczne wypłaty dodatków językowych. Dodatki te przysługują pracownikom za samą znajomość języka obcego na odpowiednim poziomie, nie zaś za korzystanie w danego języka w konkretnym czasie. Dodatek jest więc wypłacany pracownikom bez względu na ich ewentualne absencje chorobowe.

Załóżmy, że w firmie X pracuje pani Aneta, która oprócz języka angielskiego, biegle posługuje się również językiem hiszpańskim. W związku z powyższym, zgodnie z obowiązującym regulaminem, pani Aneta otrzymuje co miesiąc, obok swojego stałego wynagrodzenia w wysokości 5000 zł, 600 zł dodatku językowego. Dodatek taki wchodzi oczywiście do podstawy ubezpieczeń ZUS oraz do podstawy podatku dochodowego, ale z pewnym wyjątkiem. Jeżeli bowiem pani Aneta zachoruje lub skorzysta z przysługującego jej prawa do zasiłku macierzyńskiego lub opiekuńczego – kwota dodatku językowego nie wejdzie do podstawy wymiaru zasiłku, a jednocześnie nie będzie w tym miesiącu stanowiła podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia ZUS. Dla porównania:

• w miesiącu, w którym pani Aneta jest zdrowa i wykonuje swoje czynności lub jest w gotowości do świadczenia pracy, jej wynagrodzenie wynosi:
  • przychód: 5000 zł +600 zł = 5600 zł
  • podstawa ubezpieczeń społecznych: 5600 zł
  • podstawa ubezpieczenia zdrowotnego: 5600 zł – składki społeczne finansowane przez ubezpieczonego
  • podstawa podatku: 5600 zł – koszty uzyskania przychodu – składki społeczne ubezpieczonego
• w miesiącu, w którym pani Aneta jest niezdolna do pracy z powodu choroby i otrzymuje za ten miesiąc zasiłek chorobowy (niezdolność do pracy trwa od 1 do 30 kwietnia), wynagrodzenie pracownicy wynosi:
  • przychód: 3451,50 zł (zasiłku) + 0 zł (wynagrodzenia za czas przepracowany) + 600 zł (pełnego dodatku językowego) = 4051,50 zł
  • podstawa ubezpieczeń społecznych: 0 zł
  • podstawa ubezpieczenia zdrowotnego: 0 zł
  • podstawa podatku: 4052 zł (4051,50 zł w zaokrągleniu do pełnego złotego, nie ma w tym przypadku KUP ani składek które pomniejszają podstawę podatku dochodowego)

W jaki sposób prawidłowo wykazać powyższe wynagrodzenie w deklaracjach rozliczeniowych?

• W miesiącu „pełnym zdrowia” J :
  • ZUS RCA – podstawy ubezpieczeń społecznych: 5600 zł, podstawa ubezpieczenia zdrowotnego: 4832,24 zł
  • ZUS RSA – nie występuje
  • ZUS RPA – nie występuje
• W miesiącu niezdolności do pracy:
  • ZUS RCA – nie występuje,
  • ZUS RSA – Kod tytułu ubezpieczenia 011000, kod przerwy: 313, okres niezdolności do pracy 1-30.04, dni zasiłkowych 30, kwota wypłaconego świadczenia 3451,50 zł,
  • ZUS RPA – w pozycji 01 bloku IIID wprowadzamy kwotę 600,00 zł

A jak prawidłowo obliczyć wynagrodzenie pani Anety w miesiącu, w którym tylko przez część miesiąca jest chora? Przeczytacie o tym już w następnym artykule. Kliknij tutaj aby przeczytać 

Serdecznie zapraszamy

* Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. z 2017 r. poz.1949)