Początek roku to dla działów kadrowo-płacowych czas zwiększonej pracy. Wiąże się to przede wszystkim z zamknięciem roku, podsumowaniem, rozliczeniem, ale również ze zmianami przepisów i różnego rodzaju wskaźników. Jedną z rzeczy, która zmienia się na początku roku jest ubezpieczenie wypadkowe. Ubezpieczenie to, będące jednym z ubezpieczeń wchodzących w skład ubezpieczeń społecznych, jest zabezpieczeniem pracowników na wypadek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Ubezpieczenie to regulują przepisy zawarte w ustawie wypadkowej oraz w rozporządzeniu dotyczącym różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków.

Ponieważ jest to rodzaj ubezpieczenia, z którego będziemy korzystać wyłącznie w wyniku zdarzenia, które wystąpiło w pracy lub w związku z pracą – składkę na ubezpieczenie wypadkowe w całości finansuje płatnik składek, czyli nasz pracodawca.

Wysokość składki wypadkowej na dany rok składkowy jest uzależniona w pierwszej kolejności od wielkości płatnika, w drugiej natomiast od jego przeważającego rodzaju działalności.

“Mały płatnik”

Zgodnie z przepisami dotyczącymi ubezpieczenia wypadkowego, małym płatnikiem jest taki płatnik, który:

• podlega wpisowi do rejestru REGON i zgłasza do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 ubezpieczonych lub
• nie podlega wpisowi do rejestru REGON, bez względu na liczbę osób ubezpieczonych,

Liczbę ubezpieczonych  podlegających ubezpieczeniu wypadkowemu ustala się jako iloraz sumy ubezpieczonych podlegających ubezpieczeniu wypadkowemu w ciągu poszczególnych miesięcy poprzedniego roku kalendarzowego i liczby miesięcy, przez które płatnik składek był w poprzednim roku zgłoszony w ZUS przez co najmniej jeden dzień.

Przykład:

Spółka w 2018 r. zgłaszała do ubezpieczenia wypadkowego:

• w styczniu: 15 osób
• w lutym: 20 osób
• w marcu: 3 osoby
• w kwietniu: 6 osób
• w maju: 6 osób
• w czerwcu: 6 osób
• w lipcu: 26 osób
• w sierpniu: 20 osób
• we wrześniu: 3 osoby
• w październiku: 2 osoby,
• w listopadzie: 2 osoby,
• w grudniu: 2 osoby.

Łącznie: 111 osób : 12 miesięcy = 9,25 osoby.

Ponieważ liczba ubezpieczonych podlega zaokrągleniu do jedności, zgodnie z matematyczną zasadą (w dół – jeżeli po przecinku jest mniej niż 0,5 i w górę, jeżeli po przecinku mamy co najmniej 0,5 lub więcej), w powyższym przykładzie po zaokrągleniu otrzymamy 9 osób, czyli mamy do czynienia z “małym” płatnikiem składek.

Ustalając liczbę ubezpieczonych w poszczególnych miesiącach poprzedniego roku, uwzględniamy wszystkich ubezpieczonych, którzy w danym miesiącu podlegali ubezpieczeniu wypadkowemu przynajmniej przez jeden dzień.  Nie bierzemy w związku z tym pod uwagę tych osób, które:

• w danym miesiącu nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu,
• przez cały miesiąc:
  • przebywały na urlopie bezpłatnym
  • przebywały na urlopie wychowawczym,
  • pobierały zasiłek macierzyński
  • pobierały zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego,
  • odbywały zasadniczą służbę wojskową,
• mają za dany miesiąc rozliczone składki po ustaniu tytułu do ubezpieczeń społecznych – czyli w miesiącu ZA KTÓRY składany jest miesięczny raport imienny, nie podlegały ubezpieczeniu wypadkowemu ani przez jeden dzień.

Stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe dla “małego” płatnika składek wynosi 50% najwyższej stopy procentowej ustalonej na dany rok składkowy dla grup działalności. Od 1 kwietnia 2018 r. najwyższa składka wypadkowa wynosi 3,33%, a więc “mały” płatnik jest obowiązany odprowadzać składkę w wysokości 1,67% podstawy.

“Duży płatnik”

W tym przypadku mamy do czynienia z płatnikiem składek, który:

• podlega wpisowi do rejestru REGON,
• zgłasza do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych.

Wspomniany tu płatnik, przez pierwsze trzy lata działalności, ustala stopę procentową składki wypadkowej w wysokości określonej dla grupy działalności do której należy. Aby sprawdzić do jakiej grupy działalności jesteśmy przypisami, należy sprawdzić jaki rodzaj przeważającej działalności zostaliśmy przypisani według PKD (Polska Klasyfikacja Działalności) ujętego w rejestrze REGON w dniu 31 grudnia poprzedniego roku. Rodzaj przeważającej działalności jest oznaczony pięcioznakowym kodem alfanumerycznym. Na podstawie dwóch pierwszych cyfr tego kodu ustalamy do jakiej sekcji zostaliśmy przydzieleni. (Tabelę z kodami i kategoriami ryzyka znajdziesz w naszym e-booku, którego możesz pobrać klikając tu – musisz się zalogować / lub zarejestrować).

Jeśli jeszcze nie masz konta lub nie jesteś zalogowana/y zrób to na skróty tutaj:

{loadmoduleid 130}

Płatnik składek, który samodzielnie ustala wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe (w oparciu o przeważający rodzaj PKD) ma obowiązek przesłania do ZUS w terminie do 31 stycznia następnego roku, dokumentu ZUS IWA – “Informacja o danych do ustalenia składki na ubezpieczenie wypadkowe”. Dokument taki Płatnik przesyła przez trzy kolejne lata. Począwszy od czwartego roku wysokość stopy procentowej składki wypadkowej dla takich płatników ustala ZUS. Dla tych płatników stopa procentowa jest ustalana jako iloczyn stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe , określonej dla grupy działalności do której należą oraz wskaźnika korygującego ustalonego na każdy rok wypadkowy oddzielnie, w zależności od ryzyka wypadkowego tego konkretnego płatnika.

O nowej stopie procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe ZUS zawiadamia płatników składek nie później niż do 20 kwietnia danego roku.

Z uwagi na konieczność korygowania składki wypadkowej u dużych płatników – rok składkowy obejmuje składki należne za okres od 1 kwietnia danego roku do 31 marca roku następnego.

Jakie grożą sankcje za nieprawidłowe ustalenie składki wypadkowej?

W artykule 34 ustawy wypadkowej widnieje zapis, zgodnie z którym ZUS ustala, w drodze decyzji, stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe na cały rok składkowy (czyli od 1 kwietnia do 31 marca) w wysokości 150% stopy procentowej ustalonej na podstawie prawidłowych danych. Taka podwyższona stopa składki wypadkowej będzie obowiązywała płatników, którzy:

• nie przekazali w terminie informacji ZUS IWA lub jej korekty (i nie zrobili tego w terminie 14 dni od otrzymania wezwania od ZUS
• obowiązani do samodzielnego ustalenia wysokości stopy procentowej – zaniżali ją i nie złożyli dokumentów korygujących w terminie 14 dni od otrzymania wezwania od ZUS.

Dodatkowo Inspektor pracy może wystąpić do jednostki ZUS właściwej ze względu na siedzibę płatnika składek, z wnioskiem o podwyższenie płatnikowi składek, jeżeli w czasie dwóch kolejnych kontroli stwierdzono rażące naruszenie przepisów BHP. W takim przypadku wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe może zostać podniesiona o 100%.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych
• Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków.