Pracownicy na ogół nie zastanawiają się nawet jakie obciążenia związane z ich zatrudnieniem, znajdują się po stronie pracodawcy czy też zleceniodawcy. W większości przypadków wiemy jaka kwota wpływa nam na konto i co najmniej raz w roku interesujemy się podatkiem jaki być może należy wysłać do Urzędu Skarbowego. Reszta może nie tyle nas nie interesuje, co, jak podejrzewam, nie jesteśmy jej świadomi.

Pracodawca zatrudniając nas jako pracowników, jest zobowiązany zgłosić nas do ubezpieczeń w ZUS (pisaliśmy o tym wcześniej, jeżeli nie czytałaś – zajrzyj tu koniecznie!).

Dla przypomnienia – każdy pracownik podlega obowiązkowo ubezpieczeniom:

• emerytalnemu,

• rentowemu,

• chorobowemu,

• wypadkowemu,

• zdrowotnemu.

Nie są to jednak wszystkie obciążenia jakie leżą po stronie pracodawcy w związku z naszym zatrudnieniem. Pracodawca bowiem opłaca również składki na fundusze pozaubezpieczeniowe:

• Fundusz Pracy,

• Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Socjalnych,

• Fundusz Solidarnościowy,

• Fundusz Emerytur Pomostowych.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że od lipca 2019 r. pojawi się jeszcze jedno obciążenie – Pracownicze Plany Kapitałowe (jeżeli interesuje cię temat PPK – zapraszamy tu).

Po co jednak nam te wszystkie ubezpieczenia?

Ubezpieczenie emerytalne

Emerytura to świadczenie pieniężne wypłacane z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych osobom, które po osiągnięciu wieku emerytalnego decydują się na zaprzestanie aktywności zawodowej.

Składki na ubezpieczenie emerytalne w zdecydowanej większości są obowiązkowe, a  odprowadzają je w równych częściach (po 9,76% podstawy) zarówno pracodawcy (płatnicy składek) jak i pracownicy (osoby ubezpieczone).

 

Ubezpieczenie rentowe

Renta jest świadczeniem okresowym wypłacanym osobom, które są czasowo (lub stale) niezdolne do wykonywania pracy zawodowej.

Składki na ubezpieczenie rentowe finansowane są z wynagrodzenia ubezpieczonego (1,5% podstawy), jak również w części finansowanej przez płatnika (6,5% podstawy). Składki na ubezpieczenie rentowe zawsze idą w parze z ubezpieczeniami emerytalnymi – liczone są od tej samej podstawy i ograniczone są przez ten sam limit trzydziestokrotności prognozowanego wynagrodzenia (w 2019 r. 142950 zł). Jeżeli występują to obie jednocześnie – jeżeli jedna z nich jest nieobecna, nie ma również drugiej 🙂

 

Ubezpieczenie chorobowe

Ubezpieczenie chorobowe jest zabezpieczeniem dla pracowników przed utratą przychodów w czasie niezdolności do pracy związanej z chorobą, ciążą, porodem, ale również w przypadku opieki nad dzieckiem czy chorym innym członkiem rodziny.

Składki na ubezpieczenie chorobowe w wysokości 2,45% są obowiązkowe przy umowie o pracę i dobrowolne w przypadku umów cywilnoprawnych.

Ubezpieczenie chorobowe leży wyłącznie po stronie pracowników.

 

Ubezpieczenie wypadkowe

 

Jest zabezpieczeniem pracowników przed utratą przychodów spowodowaną niezdolnością do pracy powstałą w wyniku wypadku w pracy czy choroby zawodowej.

Ubezpieczenie wypadkowe jest obowiązkowe, finansuje je płatnik, ale wysokość składek jakie należy odprowadzać jest uzależniona od wielkości firmy i od rodzaju prowadzonej działalności i mieści się pomiędzy 0,67% a 3,33% podstawy.

 

Ubezpieczenie zdrowotne

Podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu jest niezbędne aby można było korzystać z bezpłatnej opieki medycznej w placówkach służby zdrowia. Ubezpieczenie zdrowotne jest obowiązkowe zarówno w przypadku umowy o pracę jak również np. w przypadku umowy zlecenia.

Składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 9% podstawy finansuje ubezpieczony ze swojego przychodu. Co ważne – część ubezpieczenia zdrowotnego (7,75% podstawy) jest odliczana od podatku dochodowego od osób fizycznych.

 

Fundusz Pracy

Fundusz pracy jest państwowym funduszem celowym. Gromadzone na nim środki są przeznaczone na cele wskazane w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w szczególności na aktywizację osób bezrobotnych.

Składki na Fundusz Pracy obciążają wyłącznie pracodawcę (w wysokości 2,45% podstawy).

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jest państwowym funduszem celowym, którego głównym celem jest ochrona roszczeń pracowniczych w sytuacji niewypłacalności pracodawcy. Jest to więc fundusz, który wypłaci pracownikowi należne świadczenie w przypadku gdy pracodawca ogłosi upadłość.

Składki na FGŚP w wysokości 0,10% podstawy obciążają wyłącznie płatnika składek.

Fundusz Emerytur Pomostowych

Fundusz Emerytur Pomostowych jest państwowym funduszem celowym, którego głównym celem jest finansowanie emerytur pomostowych. Emerytury takie, zgodnie z ustawą przysługują tym ubezpieczonym, którzy wykonywali pracę o szczególnym charakterze lub pracowali w szczególnych warunkach.

Składkę na FEP finansuje płatnik składek w wysokości 1,5% podstawy.

Fundusz Solidarnościowy

Fundusz Solidarnościowy jest państwowym funduszem celowym, który powstał od 1 stycznia 2019 r. a który ma na celu wsparcie społeczne, zawodowe lub zdrowotne osób niepełnosprawnych. W pierwszym roku funkcjonowania fundusz solidarnościowy jest zasilany z części składki odprowadzanej od wynagrodzeń na Fundusz Pracy. Część składki na FP Zakład Ubezpieczeń Społecznych odprowadza na fundusz solidarnościowy (0,15%).

Docelowo Fundusz Solidarnościowy będzie zasilany przez osoby fizyczne, których dochody w danym roku podatkowym przekroczą 1 mln zł. Wysokość daniny solidarnościowej wyniesie 4 % nadwyżki tej kwoty.

Po raz pierwszy daninę zapłacą podatnicy w 2020 roku od dochodów uzyskanych w 2019 roku.

 

Pracownicze Plany Kapitałowe

Nowy, obowiązkowy dla pracodawców i dobrowolny dla osób zatrudnionych program związany z odkładaniem na przyszłą emeryturę. PPK dotyczy wszystkich osób zatrudnionych pomiędzy 18 a 55 rokiem życia. Może jednak, na wniosek ubezpieczonego objąć również osoby pomiędzy 55 a 70 rokiem życia.

Każdy podmiot zatrudniający (pracodawca) ma obowiązek przystąpić do PPK i odprowadzać składki za wszystkie osoby znajdujące się w programie – to pracownik decyduje czy chce przystąpić do PPK czy też nie. W momencie, w którym dana osoba stanie się uczestnikiem programu, z jej części wynagrodzenia obowiązkowo odprowadzana będzie składka w wysokości 2% podstawy i jednocześnie z części pracodawcy – obowiązkowa składka w wysokości 1,5%. Dodatkowo pracodawca ma prawo zwiększyć swoją składkę maksymalnie do wysokości 2,5%, natomiast pracownik – do 1,5% podstawy.

 

Jeżeli udało ci się pogubić w tych wszystkich procentach, z pewnością pomocna może się okazać poniższa tabela:

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,

• Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

• Ustawa z z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
  finansowanych ze środków publicznych,

• Ustawa z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych,

• Ustawa z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,

• Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych
  w razie niewypłacalności pracodawcy,

• Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych,

• Ustawa z dnia 23 października 2018 r. o Solidarnościowym Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych,

• Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych.