Jednym z podstawowych obowiązków pracownika jest wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Czasami jednak zachodzą pewne przesłanki, które umożliwiają pracownikowi nieobecność w pracy. “Przyczynami usprawiedliwiającymi nieobecność pracownika w pracy są zdarzenia i okoliczności określone przepisami prawa pracy, które uniemożliwiają stawienie się pracownika do pracy i jej świadczenie, a także inne przypadki niemożności wykonywania pracy wskazane przez pracownika i uznane przez pracodawcę za usprawiedliwiające nieobecność w pracy.” (rozporządzenie MPiPS)
Pracownik oczywiście powinien uprzedzić pracodawcę o przyczynie i przewidywanym okresie nieobecności w pracy, o ile tylko przyczyna tej nieobecności jest z góry wiadoma lub możliwa do przewidzenia.
Powodem usprawiedliwiającym nieobecność pracownika w pracy może być niezdolność do pracy spowodowana chorobą, urlop wypoczynkowy, urlop bezpłatny czy dzień opieki nad dzieckiem. Wspomniane nieobecności są wymienione w Kodeksie pracy. Istnieją jednak również inne przyczyny usprawiedliwiające nieobecność pracownika. Można je odnaleźć np. w przytoczonym wyżej Rozporządzeniu MPiPS z 1996 w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy (…) Oczywiście całe rozporządzenie jest ważne, chciałabym jednak zwrócić dziś szczególną uwagę na znajdujący się w nim § 15.
Zgodnie z jego zapisami pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika na czas obejmujący:
-
2 dni – w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy;
-
1 dzień – w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.
Wymieniony dzień lub dni wolne udzielane są na wniosek zainteresowanego pracownika i zgodnie z procedurami obowiązującymi w danym przedsiębiorstwie. W niektórych firmach należy w tym celu odręcznie wypełnić papierowy wniosek, w innych wysłać elektronicznie prośbę do przełożonego. Przepisy w żaden sposób tego nie definiują. Podobnie jak tego, kiedy dokładnie przysługuje pracownikowi dzień wolny. W praktyce zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy ze względu na szczególne okoliczności nie musi odbywać się w tym samym dniu, co okoliczności, które są podstawą udzielenia dodatkowego urlopu.
Ciekawą również kwestią jest dzień wolny udzielony w związku ze śmiercią teściowej lub teścia. Z pewnością każdy dorosły człowiek wie co oznaczają te “trudne” często słowa. Przypomnę jednak, że pierwotnie mianem teścia czy teściowej określało się matkę żony, obecnie są to również rodzice męża (dawniej zwani świekrami).
W kodeksie rodzinnym i opiekuńczym teściowie występują jako powinowaci i co ciekawe art. 67 z indeksem 8 mówi o tym, że z małżeństwa wynika powinowactwo pomiędzy małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka i trwa ono (powinowactwo) pomimo ustania samego małżeństwa.
Co to oznacza dla pracownika? To bardzo ważny zapis! Jeżeli bowiem pracowniku w poszukiwaniu swojego szczęścia kilkakrotnie wstępowałeś w związek małżeński, a następnie się rozwodziłeś, to posiadasz kilkoro byłych mężów lub byłych żon i, uwaga, kilka kompletów aktualnych teściów. Z teściami bowiem nie można wziąć rozwodu!
Czy to dla ciebie dobra nowina?
Podstawa prawna:
-
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy,
-
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy,
-
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.
Photo by freepik